Allama Sir Muhammad Iqbal was a poet, philosopher and politician born in Sialkot, British India (now in Pakistan), whose poetry in Urdu and Persian is considered to be among the greatest of the modern era and whose vision of an independent state for the Muslims of British India was to inspire the creation of Pakistan. He is commonly referred to as Allama Iqbal‎, Allama meaning "Scholar". Iqbal was a strong proponent of the political and spiritual revival of Islamic civilization across the world, but specifically in India; a series of famous lectures he delivered to this effect were published as The Reconstruction of Religious Thought in Islam. One of the most prominent leaders of the All India Muslim League, Iqbal encouraged the creation of a "state in northwestern India for Indian Muslims" in his 1930 presidential address. Iqbal encouraged and worked closely with Muhammad Ali Jinnah, and he is known as Muffakir-e-Pakistan ("The Thinker of Pakistan"), Shair-e-Mashriq ("The Poet of the East"), and Hakeem-ul-Ummat ("The Sage of Ummah"). He is officially recognized as the "national poet" in Pakistan. https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/952-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/payam-e-mashriq/payam-e-mashriq-pesh-guftar 2021-02-20T05:00:36+00:00 Int. Iqbal Society noreply@iqbal.com.pk 2021-02-20T05:00:36+00:00 2021-02-20T05:00:36+00:00 https://www.iqbal.com.pk/poetical-works/kuliyat-e-iqbal-urdu/952-poetical-works/kuliyat-e-iqbal-farsi/payam-e-mashriq/payam-e-mashriq-pesh-guftar/861-pesh-kash Noman Bokhari noman.bokhari@iqbalsociety.org

<p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 14pt;"><span style="color: #333399;"> </span></span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><strong>بسم اﷲ الرحمن الرحیم</strong></span></span></p> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"> </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><span style="color: #000080;">پیشکش بحضور اعلیحضرت امیرامان اﷲ خان</span></span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">فرمانروای  دولت مستقلۂ افغانستان خلد اﷲ</span></span></div> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><strong><span style="color: #333399;"> </span></strong></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><strong>ملکہ وا جلالہ</strong></span></span></div> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"> </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای امیر کامگار ای شہریار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نوجوان و مثل پیران پختہ کار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چشم تو از پردگیہای محرم است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دل میان سینہ ات جام جم است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عزم تو پایندہ چون کہسار تو</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حزم تو آسان کند دشوار تو</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہمت تو چون خیال من بلند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ملت صد پارہ را شیرازہ بند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ھدیہ از شاہنشہان داری بسی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لعل و یاقوت گران داری بسی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای امیر ابن امیر ابن امیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ھدیہ ئی از بینوائی ہم پذیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا مرا رمز حیات آموختند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آتشی در پیکرم افروختند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">یک نوای سینہ تاب آوردہ ام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق را عہد شباب آوردہ ام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پیر مغرب شاعر المانوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن قتیل شیوہ ہای پہلوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بست نقش شاہدان شوخ و شنگ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">داد مشرق را سلامی از فرنگ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در جوابش گفتہ ام پیغام شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ماہتابی ریختم بر شام شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا شناسای خودم خود بین نیم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">با تو گویم او کہ بود و من کیم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او ز افرنگی جوانان مثل برق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">شعلۂ من از دم پیران شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او چمن زادی چمن پروردہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من دمیدم از زمین مردہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او چو بلبل در چمن فردوس گوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من بصحرا چون جرس گرم خروش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو دانای ضمیر کائنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو پیغام حیات اندر ممات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو خنجر صبح خند آئینہ فام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او برہنہ من ہنوز اندر نیام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو گوہر ارجمند و تاب دار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زادۂ دریای ناپیدا کنار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او ز شوخی در تہ قلزم تپید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا گریبان صدف را بر درید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من بہ آغوش صدف تابم ہنوز</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در ضمیر بحر نایابم ہنوز</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آشنای من ز من بیگانہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از خمستانم تہی پیمانہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من شکوہ خسروی او را دہم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تخت کسری زیر پای او نہم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او حدیث دلبری خواہد ز من</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رنگ و آب شاعری خواہد ز من</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کم نظر بیتابی جانم ندید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آشکارم دید و پنھانم ندید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">فطرت من عشق را در بر گرفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">صحبت خاشاک و آتش در گرفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حق رموز ملک و دین بر من گشود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نقش غیر از پردۂ چشمم ربود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برگ گل رنگین ز مضمون من است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مصرع من قطرۂ خون من است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا نپنداری سخن دیوانگیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در کمال این جنوان فرزانگیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از ھنر سرمایہ دارم کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در دیار ہند خوارم کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لالہ و گل از نوایم بی نصیب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">طایرم در گلستان خود غریب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بسکہ گردون سفلہ و دون پرور است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">وای بر مردی کہ صاحب جوہر است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدہ ئی ای خسرو کیوان جناب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آفتاب ’’ما توارت بالحجاب‘‘</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ابطحی در دشت خویش از راہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از دم او سوز الا اﷲ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مصریان افتادہ در گرداب نیل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سست رگ تورانیان ژندہ پیل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آل عثمان در شکنج روزگار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مشرق و مغرب ز خونش لالہ زار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق را آئین سلمانی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خاک ایران ماند و ایرانی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سوز و ساز زندگی رفت از گلش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن کہن آتش فسردہ اندر دلش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مسلم ہندی شکم را بندہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خود فروشی دل ز دین بر کندہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در مسلمان شأن محبوبی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خالد و فاروق و ایوبی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای ترا فطرت ضمیر پاک داد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از غم دین سینۂ صد چاک داد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تازہ کن آئین صدیق و عمر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چون صبا بر لالۂ صحرا گذر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ملت آوارۂ کوہ و دمن</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در رگ او خون شیران موج زن</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زیرک و روئین تن و روشن جبین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چشم او چون جرہ بازان تیز بین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">قسمت خود از جہان نا یافتہ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کوکب تقدیر او نا تافتہ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قہستان خلوتی ورزیدہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رستخیز زندگی نادیدہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جان تو بر محنت پیہم صبور</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کوش در تہذیب افغان غیور</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا ز صدیقان این امت شوی </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بہر دین سرمایۂ قوت شوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زندگی جہد است و استحقاق نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جز بہ علم انفس و آفاق نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">گفت حکمت را خدا خیر کیثر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کجا این خیز را بینی بگیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سید کل صاحب ام الکتاب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پردگیہا بر ضمیرش بی حجاب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">گرچہ عین ذات را بی پردہ دید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">’’رب زدنی‘‘ از زبان او چکید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم اشیا ’’علم الاسماستی‘‘</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہم عصا و ھم ید بیضا ستی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم اشیا داد مغرب را فروغ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حکمت او ماست می بندد ز دوغ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جان ما را لذت احساس نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خاک رہ جز ریزۂ الماس نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم و دولت نظم کار ملت است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم و دولت اعتبار ملت است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن یکی از سینۂ احرار گیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">وان دگر از سینۂ کہسار گیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دشنہ زن در پیکر این کائنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در شکم دارد گہر چون سومنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لعل ناب اندر بدخشان تو ہست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برق سینا در قہستان تو ہست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کشور محکم اساسی بایدت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدۂ مردم شناسی بایدت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای بسا آدم کہ ابلیسی کند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای بسا شیطان کہ ادریسی کند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رنگ او نیرنگ و بود او نمود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">اندرون او چو داغ لالہ دود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پاکباز و کعبتین او دغل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ریمن و غدر و نفاق اندر بغل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در نگر ای خسرو صاحب نظر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نیست ہر سنگی کہ می تابد گہر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مرشد رومی حکیم پاک زاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سر مرگ و زندگی بر ما گشاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">’’ہر ہلاک امت پیشین کہ بود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زانکہ بر جندل گمان بردند عود‘‘ </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رومی</span></span></div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سروری در دین ما خدمتگری است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عدل فاروقی و فقر حیدری است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در ہجوم کارہای ملک و دین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">با دل خود یک نفس خلوت گزین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کہ یکدم در کمین خود نشست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہیچ نخچیر از کمند او نجست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قبای خسروی درویش زی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدہ بیدار و خدا اندیش زی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">قاید ملت شہنشاہ مراد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تیغ او را برق و تندر خانہ زاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہم فقیری ہم شہ گردون فری </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ارد شیری با روان بوذری</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">غرق بودش در زرہ بالا و دوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در میان سینہ دل موئینہ پوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن مسلمانان کہ میری کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در شہنشاہی فقیری کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در امارت فقر را افزودہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مثل سلمان در مدائن بودہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حکمرانی بود و سامانی نداشت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دست او جز تیغ و قرآنی نداشت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کہ عشق مصطفی سامان اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بحر و بر در گوشۂ دامان اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سوز صدیق و علی از حق طلب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ذرہ ئی عشق نبے از حق طلب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زانکہ ملت را حیات از عشق اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برگ و ساز کائنات از عشق اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جلوۂ بی پردہ او وانمود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جوہر پنھان کہ بود اندر وجود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">روح را جز عشق او آرام نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق او روزیست کو را شام نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خیز و اندر گردش آور جام عشق </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قہستان تازہ کن پیغام عشق</span></span></div> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">اقبال</span></span></p>

<p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 14pt;"><span style="color: #333399;"> </span></span></p> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><strong>بسم اﷲ الرحمن الرحیم</strong></span></span></p> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"> </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><span style="color: #000080;">پیشکش بحضور اعلیحضرت امیرامان اﷲ خان</span></span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">فرمانروای  دولت مستقلۂ افغانستان خلد اﷲ</span></span></div> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><strong><span style="color: #333399;"> </span></strong></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"><strong>ملکہ وا جلالہ</strong></span></span></div> <p dir="RTL"> </p> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #800000;"> </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای امیر کامگار ای شہریار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نوجوان و مثل پیران پختہ کار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چشم تو از پردگیہای محرم است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دل میان سینہ ات جام جم است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عزم تو پایندہ چون کہسار تو</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حزم تو آسان کند دشوار تو</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہمت تو چون خیال من بلند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ملت صد پارہ را شیرازہ بند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ھدیہ از شاہنشہان داری بسی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لعل و یاقوت گران داری بسی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای امیر ابن امیر ابن امیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ھدیہ ئی از بینوائی ہم پذیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا مرا رمز حیات آموختند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آتشی در پیکرم افروختند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">یک نوای سینہ تاب آوردہ ام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق را عہد شباب آوردہ ام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پیر مغرب شاعر المانوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن قتیل شیوہ ہای پہلوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بست نقش شاہدان شوخ و شنگ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">داد مشرق را سلامی از فرنگ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در جوابش گفتہ ام پیغام شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ماہتابی ریختم بر شام شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا شناسای خودم خود بین نیم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">با تو گویم او کہ بود و من کیم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او ز افرنگی جوانان مثل برق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">شعلۂ من از دم پیران شرق</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او چمن زادی چمن پروردہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من دمیدم از زمین مردہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او چو بلبل در چمن فردوس گوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من بصحرا چون جرس گرم خروش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو دانای ضمیر کائنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو پیغام حیات اندر ممات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو خنجر صبح خند آئینہ فام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او برہنہ من ہنوز اندر نیام</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر دو گوہر ارجمند و تاب دار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زادۂ دریای ناپیدا کنار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او ز شوخی در تہ قلزم تپید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا گریبان صدف را بر درید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من بہ آغوش صدف تابم ہنوز</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در ضمیر بحر نایابم ہنوز</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آشنای من ز من بیگانہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از خمستانم تہی پیمانہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">من شکوہ خسروی او را دہم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تخت کسری زیر پای او نہم</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">او حدیث دلبری خواہد ز من</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رنگ و آب شاعری خواہد ز من</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کم نظر بیتابی جانم ندید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آشکارم دید و پنھانم ندید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">فطرت من عشق را در بر گرفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">صحبت خاشاک و آتش در گرفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حق رموز ملک و دین بر من گشود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نقش غیر از پردۂ چشمم ربود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برگ گل رنگین ز مضمون من است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مصرع من قطرۂ خون من است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا نپنداری سخن دیوانگیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در کمال این جنوان فرزانگیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از ھنر سرمایہ دارم کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در دیار ہند خوارم کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لالہ و گل از نوایم بی نصیب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">طایرم در گلستان خود غریب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بسکہ گردون سفلہ و دون پرور است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">وای بر مردی کہ صاحب جوہر است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدہ ئی ای خسرو کیوان جناب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آفتاب ’’ما توارت بالحجاب‘‘</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ابطحی در دشت خویش از راہ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از دم او سوز الا اﷲ رفت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مصریان افتادہ در گرداب نیل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سست رگ تورانیان ژندہ پیل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آل عثمان در شکنج روزگار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مشرق و مغرب ز خونش لالہ زار</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق را آئین سلمانی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خاک ایران ماند و ایرانی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سوز و ساز زندگی رفت از گلش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن کہن آتش فسردہ اندر دلش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مسلم ہندی شکم را بندہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خود فروشی دل ز دین بر کندہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در مسلمان شأن محبوبی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خالد و فاروق و ایوبی نماند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای ترا فطرت ضمیر پاک داد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">از غم دین سینۂ صد چاک داد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تازہ کن آئین صدیق و عمر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چون صبا بر لالۂ صحرا گذر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ملت آوارۂ کوہ و دمن</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در رگ او خون شیران موج زن</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زیرک و روئین تن و روشن جبین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">چشم او چون جرہ بازان تیز بین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">قسمت خود از جہان نا یافتہ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کوکب تقدیر او نا تافتہ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قہستان خلوتی ورزیدہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رستخیز زندگی نادیدہ ئی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جان تو بر محنت پیہم صبور</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کوش در تہذیب افغان غیور</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تا ز صدیقان این امت شوی </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بہر دین سرمایۂ قوت شوی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زندگی جہد است و استحقاق نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جز بہ علم انفس و آفاق نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">گفت حکمت را خدا خیر کیثر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کجا این خیز را بینی بگیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سید کل صاحب ام الکتاب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پردگیہا بر ضمیرش بی حجاب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">گرچہ عین ذات را بی پردہ دید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">’’رب زدنی‘‘ از زبان او چکید</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم اشیا ’’علم الاسماستی‘‘</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہم عصا و ھم ید بیضا ستی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم اشیا داد مغرب را فروغ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حکمت او ماست می بندد ز دوغ</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جان ما را لذت احساس نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خاک رہ جز ریزۂ الماس نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم و دولت نظم کار ملت است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">علم و دولت اعتبار ملت است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن یکی از سینۂ احرار گیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">وان دگر از سینۂ کہسار گیر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دشنہ زن در پیکر این کائنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در شکم دارد گہر چون سومنات</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">لعل ناب اندر بدخشان تو ہست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برق سینا در قہستان تو ہست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">کشور محکم اساسی بایدت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدۂ مردم شناسی بایدت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای بسا آدم کہ ابلیسی کند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ای بسا شیطان کہ ادریسی کند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رنگ او نیرنگ و بود او نمود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">اندرون او چو داغ لالہ دود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">پاکباز و کعبتین او دغل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ریمن و غدر و نفاق اندر بغل</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در نگر ای خسرو صاحب نظر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">نیست ہر سنگی کہ می تابد گہر</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مرشد رومی حکیم پاک زاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سر مرگ و زندگی بر ما گشاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">’’ہر ہلاک امت پیشین کہ بود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زانکہ بر جندل گمان بردند عود‘‘ </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">رومی</span></span></div> <div style="text-align: center;"> </div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سروری در دین ما خدمتگری است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عدل فاروقی و فقر حیدری است</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در ہجوم کارہای ملک و دین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">با دل خود یک نفس خلوت گزین</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کہ یکدم در کمین خود نشست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہیچ نخچیر از کمند او نجست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قبای خسروی درویش زی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دیدہ بیدار و خدا اندیش زی</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">قاید ملت شہنشاہ مراد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">تیغ او را برق و تندر خانہ زاد</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہم فقیری ہم شہ گردون فری </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ارد شیری با روان بوذری</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">غرق بودش در زرہ بالا و دوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در میان سینہ دل موئینہ پوش</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">آن مسلمانان کہ میری کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در شہنشاہی فقیری کردہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در امارت فقر را افزودہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">مثل سلمان در مدائن بودہ اند</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">حکمرانی بود و سامانی نداشت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">دست او جز تیغ و قرآنی نداشت</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ہر کہ عشق مصطفی سامان اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">بحر و بر در گوشۂ دامان اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">سوز صدیق و علی از حق طلب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">ذرہ ئی عشق نبے از حق طلب</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">زانکہ ملت را حیات از عشق اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">برگ و ساز کائنات از عشق اوست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جلوۂ بی پردہ او وانمود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">جوہر پنھان کہ بود اندر وجود</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">روح را جز عشق او آرام نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">عشق او روزیست کو را شام نیست</span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">خیز و اندر گردش آور جام عشق </span></span></div> <div style="text-align: center;"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">در قہستان تازہ کن پیغام عشق</span></span></div> <p style="text-align: center;" dir="RTL"><span style="font-size: 18pt;"><span style="color: #000080;">اقبال</span></span></p>